ಈ ಚಿತ್ರ ಕಲ್ಪಿತ
ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿ, ಪಿ.ಎ. ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರು: ಮಿತಿ ಏನು? ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಏನು?
ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಶಾಸಕಾಂಗದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಾದ ಶಾಸಕರು (MLA) ಮತ್ತು ಸಂಸದರವರು (MP) ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಅವರು ಜನರಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಕರು. ಜನರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಸೂಕ್ತ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸುವುದು ಅವರ ಮುಖ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕರ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕ ಸದಾ ಜೀವಂತವಾಗಿರಬೇಕು.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ತಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಶಾಸಕರನ್ನಾಗಲಿ, ಸಂಸದರನ್ನಾಗಲಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ರಸ್ತೆ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ವಿದ್ಯುತ್, ಪಿಂಚಣಿ, ಮನೆ, ಆರೋಗ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತು ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಅರ್ಜಿ, ಮನವಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆ, ಕಚೇರಿ ಭೇಟಿ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಜನರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಹಕ್ಕುಗಳೇ.
ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿಗೆ ವಿವಿಧ ಇಲಾಖೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಒತ್ತಡ ತರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇರುತ್ತದೆ. ಅವರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಳಬಹುದು, ಸಭೆ ನಡೆಸಬಹುದು, ಅನುದಾನ ಅಥವಾ ಯೋಜನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವರು ನೇರವಾಗಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.
ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ದಿನನಿತ್ಯದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಿ.ಎ. (Personal Assistant) ಅಥವಾ ಸಹಾಯಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಹಾಯಕರು ಜನರ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು, ಭೇಟಿಗಳ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ರೂಪಿಸುವುದು, ಕಚೇರಿ ಸಂವಹನ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಪತ್ರ ವ್ಯವಹಾರ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಮುಂತಾದ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪಿ.ಎ. ನೇಮಕಾತಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಇಚ್ಛಾಧೀನ ವಿಷಯವಲ್ಲ. ಅನೇಕ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು, ಸೇವಾ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ಅಥವಾ ಒಪ್ಪಂದದ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನೇ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಂದ ಆಧಾರಿತ ಸಹಾಯಕರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ “ಶಾಸಕನಿಗೆ ಇಷ್ಟ ಬಂದವರನ್ನು ಪಿ.ಎ. ಮಾಡಬಹುದು” ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಸರಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಒಬ್ಬ ಪಿ.ಎ.ಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ, ದಾಖಲೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಕೌಶಲ್ಯ, ಸಂವಹನದ ನೈಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆ ಎಂಬ ಅಂಶಗಳು ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜನರ ಅರ್ಜಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ ಏನೆಂದರೆ—ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಯ ಸಂಬಂಧಿಕರನ್ನು ಪಿ.ಎ. ಆಗಿ ನೇಮಿಸಬಹುದೇ? ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ನೇರ ನಿಷೇಧ ಇರಲೇಬೇಕು ಎನ್ನುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ನೈತಿಕತೆ, ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ನಿಯಮಗಳು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ.
ಸಂಬಂಧಿಕರನ್ನು ಸಹಾಯಕ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತರುವುದು ಹಲವಾರು ಅನುಮಾನಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಇದು ಪಕ್ಷಪಾತ, ಪ್ರಭಾವ ದುರುಪಯೋಗ, ಶಿಫಾರಸ್ಸಿನ ರಾಜಕಾರಣ, ಪ್ರವೇಶ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಜನರಿಂದ ದೂರವಾಗುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡಬಹುದು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಕಚೇರಿ ಪ್ರವೇಶ, ಅರ್ಜಿ ಸ್ವೀಕಾರ, ಶಿಫಾರಸು ಪತ್ರ, ಸಭೆ ಸಮಯ, ಇಲಾಖಾ ಸಂಪರ್ಕ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಬ್ಬ ಸಂಬಂಧಿಕನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟರೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಶ್ವಾಸಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಯಿಂದ ನಿಯೋಜಿಸಲಾದ ಪಿ.ಎ.ಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಿಕರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಒಪ್ಪಂದ ಅಥವಾ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನೇಮಕಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಎದುರಾಗುತ್ತವೆ. ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಸಡಿಲತೆ ಇದ್ದರೂ, ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಯ ನೈತಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅವರ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಜನರು ತಮ್ಮ ಮನವಿಗಳನ್ನು ಪಿ.ಎ. ಮುಖಾಂತರ ಶಾಸಕರಿಗೆ ಅಥವಾ ಸಂಸದರವರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಅಗತ್ಯ—ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತೇವೆ, ಶಿಫಾರಸು ತರುತ್ತೇವೆ, ಫೈಲ್ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಹಣ ಕೇಳಿದರೆ, ಅದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ. ಮಧ್ಯವರ್ತಿತನ, ಒತ್ತಡ, ಹಣ ಬೇಡಿಕೆ ಅಥವಾ ಹೆಸರು ದುರುಪಯೋಗ—all ಇವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಯ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದವು.
ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಕಚೇರಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರದಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಇರಬೇಕು. ಯಾರು ಬಂದರು, ಯಾವ ಅರ್ಜಿ ಬಂದಿತು, ಯಾವ ಇಲಾಖೆಗೂ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು, ಯಾವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಇದೆ—ಇವುಗಳ ದಾಖಲೆ ಸರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು. ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ, ಗೌರವಯುತ ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಲಂಚರಹಿತ ಸೇವೆ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಚೇರಿಯ ಮೂಲ ಧರ್ಮವಾಗಿರಬೇಕು.
ಪಿ.ಎ. ಅಥವಾ ಸಹಾಯಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ವರ್ತನೆ ಕೂಡ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಭಾಗವೇ ಆಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಮೊದಲಿಗೆ ಎದುರಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬಹುಪಾಲು ಪಿ.ಎ.ನೇ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ವರ್ತನೆ ದುರುಪಯೋಗಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅದರ ನೇರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಯ ಮೇಲೇ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಯ ಹೆಸರು, ಹುದ್ದೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರ ವಿರುದ್ಧ ತಕ್ಷಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕರೂ ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರಬೇಕು. ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಆಗಬೇಕೆಂದರೆ ಹಣ ಕೊಡಬೇಕು, ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ, ಶಿಫಾರಸ್ಸಿಲ್ಲದೆ ಅರ್ಜಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗದು—ಇಂತಹ ಮನೋಭಾವವೇ ಭ್ರಷ್ಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಜನರು ನೇರವಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು, ಸ್ವೀಕೃತಿ ಪಡೆಯುವುದು, ಮುಂದಿನ ಕ್ರಮವನ್ನು ಬರವಸಿಗೊಳಿಸುವುದು ಇವೇ ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗಗಳು.
ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿ, ಪಿ.ಎ. ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರು—ಈ ಮೂರರ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ ಸ್ಪಷ್ಟ, ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಆಡಳಿತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆ, ಪ್ರವೇಶದ ದೌರ್ಜನ್ಯ, ಪ್ರಭಾವದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ಶಾಸಕರು, ಸಂಸದರು, ಅವರ ಸಹಾಯಕರು ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಕಾನೂನು, ನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಆಡಳಿತವೇ ಉತ್ತಮ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಲಕ್ಷಣ. ಜನಸೇವೆಯೇ ರಾಜಕೀಯದ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿರಬೇಕು; ಅದೇ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ನಿಜವಾದ ಶಕ್ತಿ.
EDITOR: VIGNESH CHANDRA VS
