ದೂರುದಾರನಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡದೇ ‘RTI ಹಾಕಿ’ ಎಂದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು: ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಅಸಮಾಧಾನ
ದೂರುದಾರರಿಗೆ ಕ್ರಮ ವರದಿ ನೀಡುವುದು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ; ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರತಿಗೆ ಮಾತ್ರ RTI ಅಗತ್ಯ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ

ಮಂಗಳೂರು, ಆ.2: ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಸಲ್ಲಿಸುವ ದೂರುಗಳ ಕುರಿತು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ದೂರುದಾರರಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವ ಬದಲು “ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ (RTI) ಅಡಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ” ಎಂದು ಹೇಳುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಕೆಲವು ದೂರುದಾರರ ಆರೋಪದ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ (DC) ಕಚೇರಿ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಕಚೇರಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕೆಳ ಹಂತದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳವರೆಗೆ, ದೂರುದಾರರಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಕ್ರಮ ವರದಿ ನೀಡುವ ಬದಲು RTI ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸುವ ಘಟನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.

ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ, ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ತನ್ನ ದೂರಿನ ಸ್ಥಿತಿ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಕ್ರಮ ಹಾಗೂ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕಿದೆ. ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ ನೀಡದೆ RTI ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸುವುದರಿಂದ ಅನಗತ್ಯ ವಿಳಂಬ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಮೇಲಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ವಿಶ್ವಾಸಕ್ಕೂ ಧಕ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.

ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ, 2005ರ ಕಲಂ 2(f) ಮತ್ತು ಕಲಂ 2(j) ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳ ಬಳಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹಾಗೂ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ RTI ಕಾಯ್ದೆಯ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಸ ಮಾಹಿತಿ ಅಥವಾ ಹೊಸ ಉತ್ತರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ಅಲ್ಲ; ಈಗಾಗಲೇ ಲಭ್ಯವಿರುವ ದಾಖಲೆಗಳು, ವರದಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದಾಗಿದೆ.

ಅದೇ ವೇಳೆ, ಕೇಂದ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗ (CIC) ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ತೀರ್ಪುಗಳಲ್ಲಿ, ದೂರುದಾರರಿಗೆ ಅವರ ದೂರಿನ ಬಗ್ಗೆ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಕ್ರಮ (Action Taken) ಕುರಿತು ತಿಳಿಸುವುದು ಸಂಬಂಧಿತ ಇಲಾಖೆಯ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಕೇವಲ ಕ್ರಮದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ RTI ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತದ ತತ್ವಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.

ಆದರೆ, ದೂರುದಾರರು ತಮ್ಮ ದೂರಿನ ಕುರಿತು ತನಿಖಾ ವರದಿ, ಫೈಲ್ ನೋಟಿಂಗ್, ಕಚೇರಿ ಪತ್ರ ವ್ಯವಹಾರಗಳು, ಆದೇಶಗಳು, ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರತಿಗಳು, ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಹಿ ಮತ್ತು ಕಚೇರಿ ಮುದ್ರೆ (Seal) ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕಾದರೆ, ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ, 2005ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. RTI ಮೂಲಕ ಪಡೆಯುವ ದಾಖಲೆಗಳು ಸಂಬಂಧಿತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಿಂದ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ, ಅವುಗಳನ್ನು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮನವಿ, ತನಿಖೆ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಬಳಸಬಹುದು.

ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 19(1)(a) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಭಾಗವೆಂದು ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹಲವು ತೀರ್ಪುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ನಾಗರಿಕರ ಸನ್ನದು (Citizen’s Charter) ಹಾಗೂ ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತದ ತತ್ವಗಳು (Good Governance Principles) ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಸಮಯೋಚಿತ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕ ಸೇವೆ ನೀಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳಿಗೆ ವಿಧಿಸುತ್ತವೆ.

ದೂರುದಾರರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮ ವರದಿ ನೀಡುವುದು, ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ RTI ಮೂಲಕ ಒದಗಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ